Wat doen we: Beatles in mono of stereo?
Voor het eerst komt de cd-catalogus van The Beatles zowel in mono als stereo op de markt. Wat moeten we kiezen? Technicus Allan Rouse helpt ons op weg.
Tekst: Patrick Oxsener
Publicatie: Beatles-special Revolver, in opdracht van EMI
De jaren zestig was niet alleen qua muziek een revolutionaire tijd, ook in de geluidstechniek vond een grote omwenteling plaats: die van mono (één speaker) naar stereo (twee speakers). Dit gebeurde niet van de ene op de andere dag, maar voltrok zich over een periode van jaren – die toevallig samenviel met de opkomst van The Beatles. Vandaar dus dat vrijwel het gehele oeuvre destijds in zowel mono als stereo is uitgebracht. Speciaal voor de liefhebbers zijn nu ook alle monoversies beschikbaar, verzameld in de box The Beatles In Mono – Yellow Submarine, Abbey Road en Let It Be verschenen alleen in stereo en ontbreken.
Naar de stereomix van Sgt. Pepper hebben The Beatles niet eens omgekeken
Maar waarom zou je anno 2009 een plaat in mono willen beluisteren? Nou, bijvoorbeeld omdat The Beatles dat destijds óók deden. “Voor hen kwam muziek uit één speaker, niet twee”, aldus Allan Rouse, projectleider van het remasterproject. Als voorbeeld geeft hij een mixsessie voor With The Beatles. “Ze hadden een studio geboekt voor drie uur: tweeënhalf uur ging op aan de monomix van vier liedjes, in het laatste half uur werden de stereomixen er doorheen gejaagd. Nog zoiets: Sgt. Pepper. Weken zijn The Beatles bezig geweest met de monomix, maar naar de stereomix hebben ze niet eens omgekeken: die deden George Martin en Geoff Emerick.”
Met andere woorden: ben je een purist en wil je de muziek horen zoals The Beatles die bedoeld hadden, dan is de monobox iets voor jou. Rouse maakt er echter geen geheim van dat hij persoonlijk meer heeft met stereo. “Volgens mij kun je nooit meer dat gevoel oproepen van toen, als puistige tiener op je kamertje, met je grammofoonspeler, je vriendin, een glas cider en misschien een fout sigaretje. Maar mocht je dat willen, dan hebben we er in ieder geval alles aan gedaan om het mogelijk te maken.”
Remasters in vogelvlucht
The Beatles (16cd/1dvd-box)
Please Please Me
With The Beatles
A Hard Day’s Night
Beatles For Sale
Help!
Rubber Soul
Revolver
Sgt. Pepper’s Lonely Hearts Club Band
Magical Mystery Tour
The Beatles (2cd)
Yellow Submarine
Abbey Road
Let It Be
Past Masters
DVD
- Alle studioalbums, geremasterd en verpakt in moderne digipacks
- De eerste vier albums voor het eerst op cd in origineel stereo. Technicus Allan Rouse: “Ik neem aan dat George Martin de stereomixen destijds heeft gemaakt met het oog op Amerika, daar waren ze veel verder dan bij ons. Hier zijn de stereo-albums ook verschenen, maar er zaten niet veel mensen op te wachten.”
- Dvd bevat minidocumentaires over de totstandkoming van de verschillende platen.
- Alle cd’s uit deze box zijn los verkrijgbaar, met als bonus de bijbehorende minidocumentaire.
The Beatles Mono (13cd)
Please Please Me
With The Beatles
A Hard Day’s Night
Beatles For Sale
Help!
Rubber Soul
Revolver
Sgt. Pepper’s Lonely Hearts Club Band
Magical Mystery Tour
The Beatles (2cd)
Mono Masters (2cd)
- Alle in mono verschenen studioalbums, geremasterd en verpakt in exacte kopieën van de originele lp-hoezen – inclusief binnenhoezen.
- Geremasterd zonder limiters en ruisonderdrukking en met de oorspronkelijke pauzes tussen de nummers.
- Help! en Rubber Soul bevatten als bonus de originele stereomixen van George Martin – deze wijken af van de later voor cd gemaakte versies.
- Mono Masters bevat als bonus vijf monomixen van Only A Northern Song, All Together Now, Hey Bulldog, It’s All Too Much en Across the Universe: deze waren gemaakt voor een ep die in 1969 had moeten verschijnen.
- De cd’s in deze box zijn niet los verkrijgbaar.
Wat heeft het beste liedje aller tijden dat de rest niet heeft?
Serieuze boodschap verpakt in een zonnige mix van soul, dance, hiphop en Latijns-Amerikaanse klanken.
Deze live-cd begint fijn, maar gaat uit als een nachtkaars. Komt vooral vanwege de vreemde opbouw.
De meest onverwachte, mooie en onverwacht mooie albumtracks uit met name de jaren tachtig. Feest voor fans van het vroege R.E.M.-werk.
Weelderig pakket met een concert als een Hollywood-film: routineus, braaf en met een einde dat je van mijlenver ziet aankomen.
Hoewel de Yoko-bashers weer genoeg stof zullen vinden om er op los te hakken, is dit album verrassend goed en gewaagd.
Momenteel hangt er een authentieke nepbas van Paul McCartney om mijn nek en die wakkert onverwachte ambities aan. Klaar? Start de band!